مقاومت الکتریکی چیست - قسمت چهارم


در این سری از مقالات قصد داریم تا مقاومت الکتریکی ، این قطعه بسیار پر کاربرد در مهندسی برق و الکترونیک را به شما معرفی کنیم . برای آشنایی با این قطعه ، انواع آن و خواندن مقدار مقاومت توسط کد های رنگی ، در ادامه با ما همراه باشید

مقاومت الکتریکی چیست - قسمت چهارم

این مقاله ، قسمت چهارم از سری مقالات آشنایی با مقاومت است که در قسمت قبل شروع به معرفی انواع مقاومت ها در قالب چند دسته بندی کردیم و در این قسمت قصد داریم سایر دسته بندی ها را نیز معرفی کنیم . پس در ادامه با بستیوال همراه باشید . همچنین برای دسترسی به مقاله شماره یک می توانید به لینک مقاومت الکتریکی - قسمت اول مراجعه نمایید .

- دسته بندی مقاومت ها از لحاظ ساخت
در این دسته بندی ، مقاومت ها به سه زیر دسته ، پایه دار ، نصب سطحی SMD و ترمینالی تقسیم می شود . نوع اول که بسیار مشهور است ، مقاومت دارای دو پایه است که پایه ها به داخل سوراخ های فیبر مدارچاپی می رود و از پشت به فیبر لحیم می شود . در نوع دوم که به مقاومت های SMD نیز مشهور است ، ابعاد مقاومت بسیار کوچک بوده و مقاومت بر روی سطح برد لحیم می شود . نوع سوم نیز که به مقاومت های ترمینالی مشهور است ، دارای ابعاد بسیار وسیعی است که به واسطه ترمینال و یا زوج سیم به مدارات الکتریکی متصل می شود . لازم به ذکر است ، مقاومت های نوع سوم در سیستم های توان بالا استفاده می شود . تصاویر زیر به ترتیب مربوط به مقاومت های پایه دار ، SMD و ترمینالی است .

مقاومت های پایه دار DIP

مقاومت های نصب سطحی SMD

مقاومت ترمینالی

- دسته بندی مقاومت های ثابت و متغیر
مقاومت های برسی شده تا به اینجا از نوع مقاومت های ثابت بوده اند ، به این معنی که مقدار اهمی آن ها در مدار ثابت است اما گونه هایی از مقاومت وجود دارند که می توانیم به واسطه اهرم یا پیچ ، مقدار اهمی آن را تغییر دهیم . مقاومت های متغیر را می توان به دو گروه پتانسیومتر ، رئوستا تقسیم بندی نمود . پتانسیومتر ها ، به طور معمول دارای 3 پایه می باشند که پایه وسط نسبت به دو پایه دیگر دارای مقدار مقاومت متفاوت می باشد که با تغییر ولوم می توانیم مقدار مقاومت را تغییر دهیم .

نکته بسیار مهم در فرایند این است که جمع مقاومت دیده شده از هر دو سر همیشه ثابت و برابر مقدار مشخصی است . این امر باعث می شود تا زمانی که پایه وسط نسبت به یک سر دارای بیشترین مقدار است ، نسبت به سر دیگر دارای کمترین مقدار مقاومت می باشد . از این مقاومت می توان به عنوان تقسیم کننده ولتاژ از 0 تا حداکثر مقدار منبع استفاده نمود . رئوستا نیز از لحاظ ساختاری مانند پتانسیومتر ها است و در صورتی که سر وسط پتانسیومتر را به یکی از دو سر اتصال دهیم ، پتانسیومتر از سه پایه به دو پایه تبدیل می شود و نقش یم مقاومت دو سر متغیر را بازی می کند .

از این مقاومت ها می توان برای تنظیم پارامتر های یک سیستم مانند حجم صدا در سیستم های صوتی استفاده نمود که در این صورت به آن ولوم نیز گفته می شود . در زیر تصاویری از این مقاومت ها قابل مشاهده است .

مقاومت متغیر - پتانسیومتر

مقاومت متغیر - رئوستا

مقاومت متغیر - Multi Turn

در صورتی که پتانسیومتر مورد نظر توسط پیچ و به واسطه پیچگوشتی تنظیم شود ، به آن پتانسیومتر تریمر گفته می شود . همچنین گونه ای از پتانسیومتر نیز وجود دارد که برای تغییر مقاومت از صفر تا حداکثر مقدار ممکن ، نیاز است تا پیچ روی آن را تا چند دور بپیچانیم . این گونه پتانسیومتر به دلیل ساختاری که دارد در سیستم های بسیار حساس و دقیق استفاده می شود زیرا پله های تغییر مقاومت بسیار دقیق است . نام تجاری این مقاومت ها Multi Turn است .

- دسته بندی مقاومت های وابسطه
مقاومت های قرار گرفته در این دسته ، نسبت به پارامتر های محیطی بسیار حساس بوده و با تغییر پارامتر هایی مانند دما ، رطوبت ، نور و ... مقدار اهمی آن ها تغییر می کند . این مقاومت ها بسته به اینکه نسبت به کدام پارامتر حساس هستند به صورت زیر نام گذاری می شوند .

- مقاومت تابع نور LDR - Light Dependent Resistor

مقاومت تابع نور LDR

مقدار اهم این مقاومت ها بر اثر تابش نور مستقیم کاهش می یابد و به صفر نزدیک می شود . از این مقاومت برای ساخت سنسور شدت نور محیط استفاده می شود . نمونه ای از کاربرد این مقاومت ها را می توان در پنل بیرونی آیفون تصویری و کلید های نوری ساختمانی مشاهده نمود .

- مقاومت تابع ولتاژ VDR - Voltage Dependent Resistor

مقاومت تابع ولتاژ VDR

مقدار اهم این مقاومت ها بر اثر اعمال ولتاژ بالا کاهش می یابد . از این مقاومت ها در ورودی مدارات الکتریکی و الکترونیکی استفاده می شود و در اثر اعمال ولتاژ بالا لحظه ای به ورودی مدار ، اهم مقاومت کاهش پیدا می کند و به نوعی ورودی اتصال کوتاه می شود تا آسیبی به سیستم وارد نشود . نام دیگر این نوع مقاومت ها ، Varistor است .

- مقاومت های تابع دما Thermistor

مقاومت تابع حرارت - Thermistor

این دسته از مقاومت ها به دو گروه NTC - Negative Temperature Coefficient  و PTC - Positive Temperature Coefficient  تقسیم می شوند که در نوع NTC با افزایش دما مقدار مقاومت کاهش و در نوع PTC با افزایش دما مقدار مقاومت افزایش می یابد . از این قطعات می توان در مدارات حفاظتی استفاده نمود . برخی از سیستم ها نسبت به تغییرات دما حساس می باشند که این قطعات به نوعی از عملکرد این سیستم ها حفاظت می نمایند .

- مقاومت های تابع رطوبت محیط Humistor

مقاومت تابع رطوبت - Humistor

این نمونه از مقاومت ها ، به سنسور های رطوبت مقاومتی معروف هستند که مقدار مقاومت آن ها نسبت به رطوبت محیط تغییر می کند .


مقاله بعد ، قسمت آخر از سری مقالات معرفی مقاومت های الکتریکی است و شما می توانید با رجوع به لینک مقاومت های الکتریکی - قسمت پنجم ، از این مقاله نیز بهره مند شوید . با بستیوال بهترین ها را دنبال نمایید .




مقاومت الکتریکی چیست - قسمت سوم مقاومت الکتریکی چیست - قسمت سوم
مقاومت الکتریکی چیست - قسمت پنجم مقاومت الکتریکی چیست - قسمت پنجم